Badania próbki sprzed 50 lat każą na nowo przemyśleć chronologię historii Księżyca i Ziemi
1 października 2025, 09:00Gdy w w połowie grudnia 1972 roku astronauci misji Apollo zbierali na Księżycu próbki, nie mieli pojęcia, że ponad 50 lat później jedna z nich – oznaczona numerem 76535 – zmieni nasze rozumienie historii Srebrnego Globu. Materiał powstał niemal 50 kilometrów pod powierzchnią Księżyca, jednak nie nosi śladów gwałtownego oddziaływania sił, które powstają, gdy skały z dużej głębokości są wyrzucane na powierzchnię. Zagadka 76535 intrygowała naukowców od dekad. Zdaniem niektórych specjalistów, materiał ten znalazł się na powierzchni w wyniku potężnego uderzenia, które utworzyło największy księżycowy krater, Basen Biegun Południowy-Aitken.
„Rój” zbada ziemskie pole magnetyczne
11 kwietnia 2010, 08:07Earth Explorer to seria ambitnych projektów badawczych Europejskiej Agencji Kosmicznej. Satelity GOCE, SMOS i CryoSat już krążą nad naszymi głowami, kolejny projekt, Swarm, zostanie zrealizowany do 2012 roku we współpracy z firmą Eurockot. Swarm to zespół trzech satelitów do badania ziemskiego pola magnetycznego.
Tajemnicze sktruktury wokół gwiazdy podwójnej
18 grudnia 2015, 10:24Międzynarodowy zespół naukowy pracujący pod kierunkiem Markusa Jansona z Uniwersytetu w Sztokholmie odkrył tajemnicze symetryczne kształty wokół młodej gwiazdy podwójnej AK Sco. Uczeni nie mają pojęcia, czym są te struktury
Brzuszna tkanka tłuszczowa nie jest jednolita. Jelito grube otacza wyjątkowa tkanka
16 stycznia 2026, 11:33Tłuszcz brzuszny nie jest jednolitą tkanką. Badania przeprowadzone przez zespół ze Szwecji, Danii, USA i Niemiec wykazały, że tłuszcz znajdujący się w pobliżu jelita grubego zawiera bardzo dużo adipocytów prozapalnych oraz komórek układu odpornościowego. To może sugerować, że tkanka ta jest w szczególny sposób przystosowana do obecności mikrobiomu jelit.
Bez cytoszkieletu nie byłoby przerzutów
30 kwietnia 2010, 10:10By dawać przerzuty, komórki nowotworowe potrzebują wszystkich 3 składowych cytoszkieletu: filamentów pośrednich, miktotubul oraz filamentów aktynowych.
Wyjaśniono, jak niebieskie i zielone gliny zabijają bakterie
12 stycznia 2016, 12:06Od czasów prehistorycznych ludzie wykorzystują gliny do celów medycznych. Choć wiedziano, że niektóre zabijają bakterie, dopiero teraz określono mechanizm ich działania.
Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami
26 marca 2026, 09:05Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.
Znamy już funkcję pseudopapierowej muszli
20 maja 2010, 11:02Przez ponad 2 tys. lat biolodzy zastanawiali się, jaką funkcję spełnia przypominająca papier muszla samicy żeglarka (Argonauta argo). Jest zbyt cienka, by chronić przed drapieżnikami, ale dywagowano, że służy do przechowywania jaj. Zespół doktora Juliana Finna z Muzeum Wiktorii w Melbourne udowodnił, że zwierzęta gromadzą tu powietrze, a uwalniając je, dokładnie kontrolują kierunek przemieszczania w głębinach.
Wirusopodobne cząstki z antyrakowym potencjałem
4 lutego 2016, 17:33Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis opracowali sposób, by wykorzystać kapsyd wirusa zapalenia wątroby typu E (HEV od ang. Hepatitis E Virus) do przenoszenia leków albo szczepionek.
Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii
13 maja 2026, 08:34Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.
